เปลี่ยนจมูก-ช่องคลอดด้วยอวัยวะเพาะเลี้ยง

HealthDay News: ทีมแพทย์ประสบผลสำเร็จในการปลูกถ่ายช่องคลอดที่เพาะเลี้ยงจากห้องทดลองในเด็กสาว 4 คนที่มีความผิดปกติจากโรคที่หายาก เป็นการสร้างอวัยวะใหม่ที่มีทั้งความรู้สึกและการทำหน้าที่ได้พอ ๆ กับช่องคลอดตามธรรมชาติ

ในขณะเดียวกันก็มีรายงานจากทีมวิจัยอีกแห่งที่สามารถผ่าตัดสร้างจมูกจากกระดูกอ่อนที่เพาะเลี้ยงขึ้น ทั้ง 2 กรณีแพทย์ใช้เซลล์ของผู้ป่วยเอง แล้วนำมาสร้างเนื้อเยื่อแล้วปลูกถ่ายกลับเข้าไปยังคนไข้คนเดิม ทั้ง 2 เรื่องตีพิมพ์ในวารสาร The Lancet Online ซึ่งแสดงผลของงานวิจัยมาหลายปีในด้านวิศวกรรมเนื้อเยื่อสำหรับปลูกถ่ายผิวหนังมาเป็นการสร้างอวัยวะอื่น ๆ เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่นำมาใช้ได้จริง

ในการศึกษาแรกมีเด็กหญิงอายุ 13-18 ปีที่มีภาวะผิดปกติตั้งแต่กำเนิดเรียกว่า Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser syndrome เป็นความผิดปกติทางพันธุกรรมซึ่งมีช่องคลอดและมดลูกด้อยพัฒนาหรือขาดหายไป นักวิจัยใช้เซลล์กล้ามเนื้อและเซลล์เยื่อบุจากช่องคลอดของเด็กหญิงแต่ละราย แล้วนำไปเพาะเลี้ยงในห้องทดลองจนได้ชิ้นส่วนของอวัยวะที่มีลักษณะและคุณสมบัติเหมือนช่องคลอดจากธรรมชาติ

หลังจากนำเซลล์เยื่อบุไปผ่านกระบวนการเพาะเลี้ยงอีก 3-5 เดือน จะได้เนื้อเยื่อมากขึ้น แล้วนำไปเกาะโครงที่ถักเป็นรูปช่องคลอด โครงนี้จะมีขนาดเท่าของจริงของแต่ละคน และทำจากวัสดุชนิดเดียวกับที่ทำไหมเย็บแผล Dr.Anthony Afola ผู้อำนวยการศูนย์การแพทย์เอคเฟอเรสแป๊ปติส มลรัฐนอร์ทแคโรไลนา กล่าวว่า สิ่งที่ปลูกถ่ายจะสร้างเส้นเลือดและเส้นประสาท เมื่อนำไปปลูกถ่ายกลับเข้าไปในคนไข้ เซลล์เยื่อบุตามช่องของร่างกายสามารถผลิตและปล่อยของเหลวได้ และสามารถรับรู้ความรู้สึกได้เช่นเดียวกับช่องคลอดจริง เด็กหญิงได้รับช่องคลอดที่ปลูกถ่ายระหว่างปี ค.ศ. 2005-2008 และมีการติดตามผลทุกปี แสดงว่าหลังจาก 8 ปีแล้ว อวัยวะที่ปลูกถ่ายทำหน้าที่ได้เหมือนปกติ

การตัดเนื้อเยื่อไปตรวจ การทำ MRI และตรวจภายในด้วยกล้องขยายล้วนแสดงว่าช่องคลอดเพาะเลี้ยงเหมือนกับของธรรมชาติทั้งรูปร่างและการทำหน้าที่ แม้แต่แพทย์ยังบอกไม่ได้ว่ารอยต่อของเนื้อเยื่อเดิมกับเนื้อเยื่อใหม่อยู่ที่ใด และจากแบบสอบถามที่เด็กหญิงตอบแสดงว่าทุกอย่างเป็นปกติทั้งในด้านหน้าที่ทางเพศ ด้านความต้องการ การกระตุ้น การหล่อลื่น การถึงจุดสุดยอด ความพึงพอใจ และไม่เจ็บขณะการมีเพศสัมพันธ์

ผลสำเร็จนี้เป็นที่พอใจอย่างยิ่งที่สร้างเนื้อเยื่อที่มีความซับซ้อนทั้งโครงสร้างและการทำหน้าที่ของช่องคลอด และเป็นการเปิดศักราชใหม่ในการรักษาโรค Atala กล่าวว่า วิธีการนี้อาจใช้ในสตรีที่ต้องการซ่อมช่องคลอดที่เป็นมะเร็งหรือได้รับบาดเจ็บ แต่เทคโนโลยีที่นำมาใช้ไปไกลกว่าด้านนรีเวชปกติ

ทีมวิจัยกำลังศึกษาการเพาะเลี้ยงอวัยวะและเนื้อเยื่อชนิดอื่น ๆ อีก 30 ชนิด เพื่อใช้แทนชิ้นส่วนของมนุษย์ เช่น ลิ้นหัวใจ เส้นเลือดแดง ตับ และไต เป็นต้น

ในอีกการศึกษาใช้เซลล์กระดูกอ่อนของจมูกจากคนไข้ 5 ราย อายุ 76-88 ปี ซึ่งมีความผิดปกติของจมูกจากการเป็นมะเร็ง และได้รับการผ่าตัดผิวหนังที่เป็นมะเร็งออก ในระหว่างการผ่าตัดเอาผิวหนังออก แพทย์ต้องตัดส่วนของกระดูกอ่อนเพื่อเอาเนื้อร้ายออก แพทย์จะใช้กระดูกอ่อนจากหูหรือซี่โครงมาทำเป็นจมูกแทน แต่กรรมวิธีนี้เป็นวิธีที่รุนแรงและเจ็บปวดมาก

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ได้เพาะเลี้ยงเซลล์กระดูกอ่อนให้โตขึ้นเป็น 40 เท่าของที่ตัดออกไปใน 1 เดือน แล้วใช้เนื้อเยื่อนั้นไปสร้างจมูกใหม่ให้คนไข้ หลังจาก 1 ปี คนไข้ทั้ง 5 รายพอใจกับความสามารถในการหายใจและรูปร่างของจมูกใหม่ ไม่พบอาการข้างเคียง แพทย์มั่นใจว่าเทคโนโลยีเดียวกันนี้จะนำไปใช้ได้กับการสร้างเปลือกตา ใบหู และข้อเข่า อย่างไรก็ตาม ทั้ง 2 เรื่องนี้ยังมีคนไข้จำนวนน้อย